- Vincent Kouters / Postapocalyptisch locatietheater in de stad op Over het IJ – De Volkskrant
Hoe verder je kijkt, hoe meer je ziet. 400 meter lang is de speelplek van Bambie op het Over het IJ festival, dat dit weekend op de NDSM-werf van start is gegaan. De 15 jaar oude mimetheatergroep speelt er hun eerste locatievoorstelling, getiteld Het vermoeden dat we door moesten.
Hierin maken Paul van der Laan en Tjebbe Roelofs een van de langste opkomsten ooit, zowel qua lengte als qua tijd. Als de twee goed en wel voor hun publiek staan, is de voorstelling alweer voorbij.
Het publiek zit op een straathoek van de Ms. Oslofjordweg. Links staan dichtgetimmerde afbraakpanden, rechts het gloednieuwe hoofdkantoor van de HEMA. Nu en dan rijdt er een auto. Automobilisten beginnen nerveus te toeteren, zodra ze merken dat ze dwars door een theatervoorstelling rijden.
Nu is er op het tribunetje na, niets waaruit op te maken valt dat Bambie hier theater staat te maken. Alle toeschouwers hebben een koptelefoon gekregen, waarop zeegeluiden klinken en na een tijdje ook twee stemmen. In de verste verte verschijnen twee figuren.
Deze twee oude mannetjes slenteren door het landschap en keuvelen over de voorbij zoevende auto’s, een aansluiting die ze willen halen en alle veranderingen in de omgeving. Ze doen denken aan Vladimir en Estragon uit Wachten op Godot, alleen wachten ze niet, maar wandelen ze. Toch gebeurt er weinig.
Ja, ze ontmoeten een gek, oud vrouwtje (Klaske Bruinsma), dat door de berm struint en takken en bouwmateriaal verzamelt. ‘Is dit nou een ontmoeting?’ vraagt een van de twee zich af. Niemand heeft een idee.
De tekst en regie van Marijn van der Jagt laten veel vragen open. Te veel. Halverwege, als het effect van locatie is uitgewerkt, blijft een beetje langdradig locatieproject over.
Dat geldt niet voor Eindland van theatergroep Echo en productiehuis Generale Oost. Actrices Anna Schoen en Lotte Dunselma spelen deze postapocalyptische fabel in het water.
Aan het einde van de IJ-helling, waar ooit niet al te kleine boten te water werden gelaten, ligt een brakke poel. Hier drijven ze rond op een groot rommelvlot. Al boerend en scheldend duiken ze de verroestte resten van een beschaafde wereld op.
De tekst van Jibbe Willems gaat over toekomstige primitievelingen. Ze leven naar het woord van de stamoudste, raken zomaar zwanger en gaan onverwacht dood. Alle afval overal en de felle graffiti rondom het speelveld maken van Eindland een mooi vormgegeven en rauw toekomstportret.
Ook al is het verhaal soms wat voorspelbaar, het fysieke spel van de actrices houdt de voorstelling energiek en verrassend. Met bloedende knieën en door en door doorweekt blijven ze tot het bittere einde Willems bloemrijke tekst opboeren. De live gespeelde pianomuziek van Daan Hofman contrasteert mooi.
Dit soort locatietheater in een stadse omgeving is een specialiteit van Over het IJ. Het festival programmeert ook voorstellingen in de Tolhuistuin en op het Centraal Station van Amsterdam. Hopelijk wordt daar ook verder gekeken dan de locatie lang is.
- Herien Wensink / Magisch kijkje in mythische wereld – NRC
[..]
Nee, dan Eindland van Jibbe Willems in de regie van Roeland Hofman. Dit is de gedroomde locatietheatervoorstelling, die met gebruik van de vervallen industriële omgeving een bizar maar consequent universum schept. Een stinkende, walmende, apocalyptische wereld treffen we aan; onze beschaving is aan vervuiling ten onder gegaan. Wat van de mens resteert is een primitieve stam, geregeerd door bijgeloof en gevormd naar een kastesysteem.
Twee zussen, actrices Anna Schoen en Lotte Dunselman, zijn belast met de taak van het ruimen van onze rommel, en dat doen ze ploeterend in een dampende poel brak water, giftig groen verlicht. Ze boeren en spuwen en spreken verbasterd archaïsch Nederlands, een wonderlijke mix van Afrikaans, Twents, Brabants en slang. Hoewel de tekst vaak aards, plat en grof is, gaat er bijna een buitenaards soort poëzie vanuit.
Mooi aan Eindland is ook de boodschap. Wat maakt de mens mens? Dunselman hunkert naar kennis. Als onverwachts muziek klinkt, moet ze wel dansen, al begrijpt ze niet wat dat is. En als haar zus sterft, ontstaat als vanzelf een afscheidsritueel. Kennis, kunst en liefde – dat zijn de dingen die ons menselijk maken. Dat is waar de beschaving begint.